Phương pháp điều trị nút tắc túi phình mạch não bằng đặt stent đổi hướng dòng chảy

  1. Bệnh lý phình động mạch não

Phình động mạch não là hiện tượng động mạch não giãn khu trú, tạo thành hình túi hoặc hình thoi. Do tác động bởi huyết áp và  dòng chảy, túi phình hình thành và tăng dần kích thước theo thời gian.

Phinh mach nao

  • Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ: Nguyên nhân phình động mạch não chưa được khẳng định chưa rõ ràng. Có nhiều yếu tố nguy cơ  khiến hình thành phình động mạch não: di truyền, tăng huyết áp, nghiện thuốc lá, tiểu đường, béo phì, rượu, tuổi già, hoocmon, nữ mắc nhiều hơn nam …
  • Tai biến vỡ phình động mạch não: Do túi phình là điểm yếu nhất của động mạch não, có thể vỡ dẫn tới xuất huyết não.
  • Các dấu hiệu dọa vỡ: đau đầu dữ dội, các dấu hiệu thần kinh khu trú (nhìn đôi, sụp mi…).
  • Các dấu hiệu phình mạch não vỡ: tùy mức độ chảy máu não, bệnh nhân có thể có các biểu hiện đau đầu, nôn, cứng gáy, tri giác giảm hoặc hôn mê, yếu, liệt, nguy cơ tử vong cao.
  1. Phương pháp điều trị nút tắc túi phình đặt stent đổi hướng dòng chảy
  • Chỉ định: túi phình phức tạp, cổ rộng, kích thước lớn hoặc khổng lồ hay nhiều túi phình
  • Phương pháp tiến hành: Đường vào từ một điểm chọc động mạch đùi kích thước 2mm. Dụng cụ can thiệp được đưa vào lòng mạch máu lên tới vị trí túi phình động mạch não bằng stent đổi hướng dòng chảy- một khung kim loại có mắt lưới đủ dày- được sử dụng để lót mặt trong mạch máu, giảm tốc độ dòng máu đi vào túi phình, dẫn tới hình thành huyết khối gây tắc túi phình một cách tự nhiên. Thời gian can thiệp nhanh nhưng túi phình không tắc ngay tại thời điểm kết thúc can thiệp mà chỉ giảm thiểu nguy cơ vỡ. Sau vài tháng đến 1 năm (tùy thuộc kích thước), huyết khối sẽ hình thành và gây tắc túi phình một cách tự nhiên. Bệnh nhân cần được điều trị chống ngưng tập tiểu cầu trước đặt stent 5 ngày.

Phinh mach nao 4

  • Các bước chuẩn bị nút mạch:
    • Làm đầy đủ các xét nghiệm, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ, đánh giá túi phình.
    • Bệnh nhân được bác sĩ giải thích về bệnh lý, phương pháp điều trị, chi phí và các nguy cơ có thể xảy ra.
    • Bệnh nhân nhân nhịn ăn, uống trước thời điểm can thiệp ít nhất 8 tiếng.
  • Các bước chuẩn bị nút mạch:
    • Làm đầy đủ các xét nghiệm, chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ, đánh giá túi phình.
    • Bệnh nhân được bác sĩ giải thích về bệnh lý, phương pháp điều trị, chi phí và các nguy cơ có thể xảy ra.
    • Bệnh nhân nhân nhịn ăn, uống trước thời điểm can thiệp ít nhất 8 tiếng.
    • Dùng kháng sinh dự phòng trước can thiệp 1 ngày.
  • Các bước chính của quá trình can thiệp:
    • Gây mê
    • Mở đường vào động mạch đùi.
    • Chụp mạch não 2D và 3D.
    • Đánh giá túi phình.
    • Nút tắc túi phình bằng vòng xoắn kim loại
    • Kiểm tra, đánh giá lại.

Phinh mach nao 5

  • Các biến cố không mong muốn có thể xảy ra: Giống như tất cả các phương pháp điều trị xâm lấn khác, quá trình can thiệp nội mạch có thể xảy ra các biến cố sau, từ nhẹ tới nặng và tử vong. Đây là các biến cố có thể xảy ra tuy nhiên với tỷ lệ rất thấp khoảng <5%.
  • Nhiễm khuẩn: vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, gây sốt, áp xe, nhiễm trùng huyết.
  • Vỡ túi phình: túi phình có thể vỡ bất kì thời điểm nào trước, trong can thiệp cho tới khi được nút tắc hoàn toàn bằng vòng xoắn kim loại hoặc 6 tháng đến 1 năm sau đặt stent. Trong trường hợp vỡ, bệnh nhân có thể có các biểu hiện như đã nêu trên và có nguy cơ đe dọa tính mạng.
  • Tắc mạch: nếu vật liệu trôi khỏi túi phình, gây tắc mạch não. Tùy mức độ tắc, bệnh nhân có các biểu hiện về thần kinh khác nhau như liệt, giảm, mất ý thức….
  • Một số biến cố khác liên quan đến gây mê, dị ứng thuốc…
  • Theo dõi sau điều trị:
  • Bệnh nhân sau can thiệp được hồi tỉnh và theo dõi và có thể ra viện sau 3 đến 5 ngày nếu không có diễn biến gì đặc biệt..
  • Trường hợp túi phình vỡ hay tắc mạch, bệnh nhân cần được điều trị tích cực và tập phục hồi chức năng.
  • Kiểm tra định kỳ sau 1, 3, 6, 12 tháng tính từ thời điểm can thiệp.

BS. Nguyễn Thái Bình- Khoa CĐHA, BV Đại học Y Hà Nội

Video hướng dẫn:

(Nguồn: youtube)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *